تجارت الكترونیك

تعریف (Definition)

تعریف عام تجارت : هر نوع ارائه كالا یا خدمات ، كه معمولاً ( نه همیشه ) بخاطر پول انجام می پذیرد .

از تجارت الكترونیك ، تعاریف متعددی ارائه شده است . در حقیقت مجموعه متنوع وسیعی از تعاریف و مفاهیم برای تجارت الكترونیك وجود دارد كه موضوعات ، كاربردها ، و مدلهای گوناگونی را در بر می‏گیرد‏‏. درگونه‏ای از این موارد ، كوشیده شده است كه تعاریف عامی ارائه شود و در گونه‏های دیگر در تعاریف به نوع فعالیت ، امكانات ارتباطی و تجهیزات مورد استفاده ، محدوده سازمانی فعالیتها و زیر ساختارها توجه شده است:

تعریف (Definition)

تعریف عام تجارت : هر نوع ارائه كالا یا خدمات ، كه معمولاً ( نه همیشه ) بخاطر پول انجام می پذیرد .

از تجارت الكترونیك ، تعاریف متعددی ارائه شده است . در حقیقت مجموعه متنوع وسیعی از تعاریف و مفاهیم برای تجارت الكترونیك وجود دارد كه موضوعات ، كاربردها ، و مدلهای گوناگونی را در بر می‏گیرد‏‏. درگونه‏ای از این موارد ، كوشیده شده است كه تعاریف عامی ارائه شود و در گونه‏های دیگر در تعاریف به نوع فعالیت ، امكانات ارتباطی و تجهیزات مورد استفاده ، محدوده سازمانی فعالیتها و زیر ساختارها توجه شده است :


تعریف تجارت الكترونیك از دیدگاه
Clarke :

هر نوع مبادله اطلاعات مربوط با امور تجاری از طریق ابزار الكترونیكی ، حتی تلفن و فاكس (سال 1997)
تعریف تجارت الكترونیك از دیدگاه اتحادیه اروپا (
European union) :

تعریف 1 : “ انجام تجارت بصورت الكترونیكی “ (سال 1998)

تعریف 2 : “ هر شكلی از مبادله تجاری كه در آن طرفین ذینفع به جای تبادلات فیزیكی یا تماس مستقیم فیزیكی ، به صورت الكترونیكی تعامل كنند . “ (سال 2001)


تعریف تجارت الكترونیك از دیدگاه ارتباطات :

تحول خدمات ، كالا ومحصولات اطلاعاتی از طریق خطوط تلفن ، شبكه‏های كامپیوتری و سایر وسائل ارتباطی

تعریف تجارت الكترونیك از دیدگاه فن آوری اطلاعات :

آن دسته از كاربردهای فن آوری اطلاعات كه به صورت سیستمی برای پشتیبانی و پیشرفت دادن جریان كاری و مبادلات تجاری ایجاد شده است


تعریف تجارت الكترونیك از دیدگاه تجاری :

ابزاری است كه كسب و كارهای مختلف ، شركای آنها و مشتریان آنها را قادر می‏سازد كه موضوعاتی چون كیفیت خدمات ، سرعت تحویل و ... را ارتقاء وموضوعاتی همچون هزینه‏ها را كاهش دهند .


تعریف تجارت الكترونیك :

تعامل سیستمها ارتباطی (Communication) ، سیستمهای مدیریت اطلاعات (Data Management) و امنیت (Security) كه بواسطه آنها امكان مبادله اطلاعات تجاری در رابطه با فروش محصولات و یا خدمات میسر می گردد .
بنابراین تعریف اجزاء اصلی تجارت الكترونیك عبارتند از :

1-Communications (سیستمهای ارتباتی)

2-Data Management (سیستمهای مدیریت داده ها)

3-Security (امنیت)

تاریخچه (History)

استفاده از فناوریهای الكترونیكی در انجام امور بازرگانی پیشینه‏ای نسبتا طولانی دارد . در حقیقت ، نیاز به تجارت الكترونیكی از تقاضاهای بخشهای خصوصی و عمومی برای استفاده از تكنولوژی اطلاعات به منظور كسب رضایت مشتری ، و هماهنگی موثر درون سازمانی نشآت گرفته است .

می‏توان گفت این نوع تجارت ، از حدود سال 1965 آغاز شد كه مصرف كنندگان توانستند پول خود را از طریق ماشینهای خود پرداز (ATM) دریافت كرده و خریدهای خود را با كارتهای اعتباری انجام دهند . پیش از توسعه تكنولوژی های مبتنی بر اینترنت در سالهای آغازین دهه 90 ، شركتهای بزرگ دست به ایجاد شبكه‏های كامپیوتری با ارتباطات مشخص ، محدود و استاندارد شده برای مبادله اطلاعات تجاری میان یكدیگر زدند . این روش ، مبادله الكترونیكی دادها (EDI) نامیده ‏شد . درآن سالها ، لفظ تجارت الكترونیكی ، مترادف با مبادله الكترونیكی داده‏ها بود . ایجاد و توسعه اینترنت و شبكه جهان گستر ، باعث خلق فرصتهای زیادی برای توسعه و پیشرفت زیر ساختها و كاربردهای تجارت الكترونیك گردید.

از نظر استادان جهش تكنولوژی اطلاعات دو دوره بیست ساله سرگذاشته و اكنون وارد دوره سوم شده است .

1955 1974 : عصر پردازش الكترونیكی داده‏ها (EDP)

1975 1994 : عصر سیستمهای اطلاعاتی مدیریت (MIS)

1995 2014 : عصر اینترنت (Internet)

هر بیست ساله ، امكانات تجارت الكترونیكی را متناسب با توانایی‏های تكنولوژی اطلاعاتی آن عصر فراهم آورده است.  در حالیكه ماشینهای خود پرداز و كارتهای اعتباری در عصر بیست ساله نخست به جریان افتادند ، در عصر دوم امكان استفاده از مبادله الكترونیكی داده‏ها (EDI) ، سیستم بانكی بین المللی (Swift) و انتقال وجه الكترونیكی (EFT) فراهم شد . اما توسعه اینترنت و كاربردهای تجاری آن ، باعث تحولی اساسی در این روند شده است ، به گونه‏ای كه در روند تكاملی تجارت الكترونیك ، می‏توان میان تجارت الكترونیكی سنتی و نوع اینترنتی آن تمایز محسوسی قائل شد .


تجارت الكترونیك و فن آوری اطلاعات (E - Commerce & IT )

مقدمه ای بر IT :

تكنولوژی اطلاعات ، روش كاركرد افراد ، سازمانها و دولتها را دگرگون كرده و امور اقتصادی و اجتماعی و حتی طرز تفكر مردم را تغییر داده است . آموزش ، بهداشت ، صنعت و تولید ، تجارت ، بانكداری ، خدمات وحتی نحوه گذاران اوقات فراغت و سرگرمی‏ها همه تحت الشعاع آثار و تغییرات این تكنولوژی قرار گرفته‏اند . تكنولوژی اطلاعات باعث ایجاد مشاغل جدید ، صنایع نوین و خلاقیتهای پیاپی شده و تغییرات عمده در روش زندگی پدید آورده است . نزدیكی روز افسون مردم جهان به یكدیگر ، تعامل فرهنگها ، و ... نمونه‏هایی از این پیامدها است . از دیدگاه علمی ، نیز امروزه تكنولوژی اطلاعات در كنار مهندسی ژنتیك ودانش هوا فضا ، یكی از سه شاخه پیشرو و آینده ساز دانش و تمدن فردای بشر به شمار می رود . پیشرفتهای تكنولوژی اطلاعات به حدی گسترده است كه برخی از صاحبنظران آن را با پدیده‏هایی چون “ اختراع ماشین بخار “ مترادف دانسته اند . در بعد اقتصادی نیز “ اهمیت دست یابی سریع به اطلاعات صحیح “ كلید پیروزی در عرصه رقابت جهانی محسوب می‏شود .

تجارت الكترونیك نیز به عنوان یكی از قسمتهای مهم نشأت گرفته از فن آوری اطلاعات است كه پیشرفت آن در سایه پیشرفت فن آوری اطلاعات محقق گشته است .


تاثیر گزاری تجارت الكترونیك در تمام سطوح مختلف تجارت (The impact of e - commerce )

تاثیر گذاری تجارت الكترونیك در تمام سطوح تجارت قابل لمس و بررسی است از جمله :

رقابت (Competition)

بازاریابی (marketing)

توزیع(distribution)

خدمات و سرویس دهی (services)

فروش (sales)


تجارت الكترونیكی در برابر تجارت سنتی (Traditional commerce & e - commerce)

هر فن آوری پیشرفته ، ایجاد تهدیدها وفرصتهای جدیدی برای سازمانها می‏شود . تغییر در فن آوری ، موجب تغییر در قانونمند‏ی های بازرگانی شركتها و متحول ساختن سیستمهای سازمانی و اجتماعی می‏گردد . تكنولوژی اطلاعات به عنوان لبه پیشرو تكنولوژیهای جدید در سه پارامتر سرعت ، دقت و هزینه فعالیتها می‏تواند تاثیرگذار باشد . تكنولوژی اطلاعات می‏تواند پنج مزیت عمده ایجاد كند: ارزانتر (تولید خروجی‏های مشابه با هزینه كمتر)،بیشتر(تولید خروجی‏هابیشترو با هزینه مشابه)،سریعتر (تولید خروجی‏های مشابه با همان هزینه در زمان كمتر)،بهتر(تولید خروجی های مشابه با همان هزینه وهمان زمان ولی با تجارت الكترونیك،موانع جغرافیای و تفاوت روز و شب در مناطق مختلف رااز میان برمی‏داردوباعث ارتقای ارتباطات و گشودگی اقتصادی در سطح ملی وبین المللی می‏شود.تجارت الكترونیك طریق هدایت كسب و كار راتغییر می‏دهد و بدین ترتیب باعث تبدیل بازارهای سنتی به شكلهای جدیدتر می‏شود.

در حالی كه تجارت الكترونیكی و به خصوص نوع اینترنتی آن باعث ایجاد تغییرات چشمگیر در شرایط رقابتی شده است (به عنوان مثال ظهور و ورود سریع رقبای جدید ، جهانی شدن رقابت ، رقابت شدید در استانداردها و ...) فرصتهای جدیدی برای جایگزینی كسب و كار،ایجاد مشاغل و فرصتهای شغلی جدید در زمینه‏های مختلف ایجاد كرده است.به طور كلی می‏توان فواید تجارت الكترونیك را در قیاس باتجارت سنتی در موارد زیر دانست :
حضور در بازار به شكل “ همه جا ، همه كس ، همه وقت “

در زمینه معرفی و تبلیغ محصول ، استفاده از تجارت الكترونیك ، به خصوص با استفاده از اینترنت ، دچار محدودیتهای موجود در تبلیغات متعارف نبوده و در هر زمان در دسترس است و می‏تواند برای هر گروه خاص مصرف كنندگان تغییر یابد .

تجارت الكترونیك ، كانالهای معمول فروش را تغییر می‏دهد و امكان فروش مستقیم و بدون واسطه محصولات و خدمات جدید را به بازارهای استراتژی و تازه فراهم می‏كند .

فروش آنی و روی خط (online) به مقدار زیادی هزینه های فروش و نیاز به نیروی انسانی را كاهش می دهد .
زمان عرضه كاهش می یابد و محصولات جدید می توانند به محض آماده شدن در معرض فروش روی خط قرار گیرند .
خدمات پس از فروش به مشتری میتواند با امكان خبرگیری سریع دو طرف از یكدیگر وعرضه انواع خدمات به مشتری تسهیل و تكمیل شود . ورود به بازارهای جدید واستراتژیك بدون در نظر گرفتن مرزها میسر است .فرصتهای تجاری و شغلی جدیدی به وجود می‏آید .

قدرت تجزیه و تحلیل كالا افزایش می‏یابد بطوریكه اطلاعات بدست آمده از مشتریان برای تولید كالا‏های جدید یا تغییر در تولید كالا‏های قبلی مورد استفاده قرار می‏گیرد .

قدرت تجزیه وتحلیل بازار افزایش می‏یابد و شركت می‏تواند بر اساس این تجزیه وتحلیل استراتژیهای فروش یا بازاریابی خود را در یك یا چندعرصه تغییر دهد .

اما در مقابل تجارت الكترونیك مسائلی را با خود به همراه دارد كه در صورتیكه برای آنها راه حل مناسبی اتخاذ نشود می‏تواند ویژگی هایش را تحت الشعاع قرار دهد از جمله :

·       سهولت درسرقت اسرارو رموز محرمانه كاری شركتها

·       تبیین قوانین مالیاتی دقیق

·       تبیین قوانین گمركی دقیق

·       آشنایی با قوانین كشورها

·       آداب ، رسوم و فرهنگهای ملل

·       كلاهبرداری از طریق كارت های اعتباری

·       اعتماد

·       امنیت (جنبه های مختلف امنیت : تشخیص هویت ، عدم انكار ، یكپارچگی اطلاعات ، محرمانگی اطلاعات )

علاوه براین تمام كالاها به طور صد درصد قابل ارائه وفروش از طریق اینترنت نیستند بطوریكه دو كار سیلور آزمونی تحت عنوان آزمون خرید الكترونیكی برای تعیین شایستگی محصولات یا خدمات جهت عرضه در سیستم تجارت الكترونیك پیشنهاد می‏كند :

مشخصات محصول : میزان وابستگی انتخاب محصول به حواس پنجگانه انسان . هرچه برای انتخاب محصولات و خدمات به حواس لامسه ، بویایی و چشایی نیاز بیشتری باشد ، امكان خرید الكترونیكی آن كمتر خواهد بود ، در حالیكه حواس بینایی و شنوایی از طریق رسانه‏های الكترونیكی قابل انتقال می باشند .

آشنایی و اطمینان مشتری به محصول : محصولاتی كه مشتریا ن از قبل با آن آشنا بوده ونسبت به آن اطمینان دارند ، راحت تر خریداری می شوند

ویژگیهای مشتری : بسیاری از مشتریان ممكن است به دلایل مختلف خرید الكترونیكی را نپذیرند. در مقابل بسیاری از مشتریان به منافع و مزایای روشهای جدید و آسان خرید واكنش مثبت نشان خواهند داد .

نوشته شده در تاریخ دوشنبه 1 شهریور 1389    | توسط: نوید صادقی    |    | نظرات()